ÖN ÇAPRAZ BAĞ YARALANMASI ACL 2022

ÖN ÇAPRAZ BAĞ (ACL)

Ön çaÖn çapraz bağ dizin femur ve tibia kemiklerini bağlayan yapılardan sadece bir tanesidir. Genelde sporcularda görülmekle birlikte spor yapmayan kişilerde de sık sık rastlanılmaktadır. Ön çapraz bağ yaralanmalarında 6-8 ay gibi bir süre spordan uzak kalması önerilmektedir. Genellikle ön çapraz bağı yaralanan kişilerde menüsküs yırtığı da beraberinde görülebilir. Ülkemizde ortalama yıllık 4 bin civarında yaralanma olduğu düşünülmektedir. Bu yüzden Fizyoterapi ve Rehabilitasyon tedavi programında çok önemlidir. 

ÖN ÇAPRAZ BAĞ YARALANMASI NASIL OLUŞUR ?

Genellikle spor müsabakalarında dizin ani bir şekilde dönmesi sırasında oluşur. Genellikle dışarıdan gelen müdahale olmadan kopmasıyla beraber trafik kazalarında da görülebilir.

ÖN ÇAPRAZ BAĞ YARALANMASI OLDUĞU NASIL ANLAŞILIR ?

Dizde ödem (şişlik) oluşur ve ağrısı vardır. Ön çapraz bağ olduğunu anlamak için MR dışında öncesinde bazı testlerde yapılmaktadır. Bunlar ;

  • Lachmann testi
  • Pivot shift testi
  • Öne Çekmece testi

HER ÇAPRAZ BAĞ YARALANMASI AMELİYAT OLMALI MIDIR ?

Ön Çapraz Bağ Yaralanması (ACL) 2022

Genellikle ACL yaralanması olan sporcular ameliyat olmaya ihtiyaç duymaktadılar. Spor yapmayan kişiler kesin bir sonuçla ameliyat olması gerekmeyebilmektedir fakat günlük yaşam aktivitelerinde kısıtlılık ve ağrı oluşabilmektedir.

AMELİYATIN AMACI NEDİR ?

Ameliyatta amaç diz stabilizasyonunu geri getirmek ve yere sağlam basıp spora ya da günlük yaşama geri döndürmeyi amaçlamaktadır.

KONSERVATİF ÖN ÇAPRAZ BAĞ TEDAVİSİ

0 – 3 HAFTA

  • Hasta yükünün tamamını bacağa vermemesi için kanedyen ya da walker kullanmalıdır.
  • Kan dolaşımının arttırılması için bacak kalp seviyesinin üstünde olmalıdır.
  • Ödemin (şişlik) azaltılması için buz tedavisi uygulanmalıdır.
  • Ağrı için elektrik stimülasyonu verilmedir.
  • Atrofinin önlenmesi için düz bacak kaldırma egzersizleri verilmelidir.

3 – 6 HAFTA

  • Walker ve kanedyen bırakılabilir.
  • Haftadan sonra ayakta egzersizlere başlanabilir.
  • Yatak içi ve ayakta egzersizlere direnç eklenebilir.
  • Eklem hareket açıklığı için germe ve patellar mobilizasyon yapılmalıdır.
  • Ağrı için elektrik stimülasyonu verilmelidir.
  • Denge çalışmalarına başlanabilir.

6 – 12 Hafta

  • Düz bacak kaldırma egzersizleri tüm yönlere dirençli bir şekilde kaldırtılabilir.
  • Germe egzersizleri yapılabilir.
  • Hafif düz koşulara başlanabilir
  • Patlayıcı güç egzersizleri yapılabilir.

 

CERRAHİ SONRASI ACL TEDAVİSİ

Ameliyattan hemen sonra fizik tedavi başlanmaz. İmmobilizasyon süresi gereklidir.

  • Hastaya ve aileye eğitim verilmelidir.
  • Pozisyonlamalar anlatılmalıdır.
  • Buz uygulaması kesinlikle unutulmamalıdır.
  • Eklem haraket açıklığı fizyoterapist ve doktorun ön gördüğü açıya kadar yapılmalıdır.

0 – 2 HAFTA

  • Hasta tam ekstansiyonda kilit dizlik kullanmalıdır.
  • Kan dolaşımının arttırılması için bacak kalp seviyesinin üstünde olmalıdır.
  • Soğuk uygulama yapılmalıdır.
  • Ağrı için elektrik stimülasyonu verilmedir.
  • Ayak bileği pompalama egzersizleri yaptırılmalıdır.
  • Düz bacak kaldırma egzersizleri yaptırılmalıdır.

2 – 4 HAFTA

  • Kuvvetlendirme egzersizlerine devam edilmelidir.
  • Ekstansör ve fleksör germeler yapılabilir.
  • Geri geri yürüme egzersizi verilmelidir. Erken evrelerde geri geri yürüme daha güvenilirdir.
  • Thereband ile diz kitleme egzersizi verilebilir.
  • Basamak egzersizlerine başlanabilir.
  • Hidroterapi uygulanabilir.
  • Mini squat yapılabilir.

4 – 8 HAFTA

  • Kanedyen ve bresy bırakılabilir.
  • Mini squat egzersizlerine devam edilebilir.
  • Merdiven inip çıkma eğitimleri verilebilir.
  • Elastik bankt ile kuvvetlendirme çalışmaları yapılabilir.
  • Uygun açılarda egzersiz bisikleti kullanabilir.
  • Hidroterapiye devam edilebilir.

8 – 12 HAFTA

  • Tam yüklenme egzersizlere başlanabilir.

Her hastalıkta olduğu gibi ön çapraz bağ yaralanması tedavisi de hastanın tolere edebileceği seviyede program hazırlanmalıdır.

By admin